Rimen en Teltsjes
Yn 1871 ferskynde de earste útjefte fan de “Rimen en Teltsjes”, de sammele dichtwurken en ferhalen fan de Grouster broerren Halbertsma — Justus, Tjalling en Eeltje. It boek bringt rym, ferskes, lêz-oefeningen en koartswilige teltsjes byinoar, fan it folksaardige “Skearwinkel fan Joutebaes” oant fine sketsen fan it Fryske doarpslibben. De ynlieding fiert de lêzer nei it âlde Grouwergea, midden yn it brutsen wetterlân fan Fryslân, dêr’t de Halbertsma’s berne en grutbrocht binne, en dêr’t eigen aard, eigen taal en eigen seden heech yn oansjen stiene.
It wurk jildt as in hoekstien fan de Fryske skreaune taal en literatuer. Yn libben, dúdlik Frysk fange de broerren it karakter, de humor en de eigensinnigheid fan harren folk, en hâlde sa it âlde bestek libben foar nije generaasjes. Mear as in sammeling ferhalen is it in fiering fan Fryske sin en sprake, bedoeld om “nocht en learing” te jaan en de leafde foar de memmetaal te fersterkjen.
How it begins
Yn 1871 forskynde de 1ste útjefte fen de “Rimen en Teltsjes” ûnder lieding fen W. Eekhoff, it tasicht op de stavering hie do de hear G. Colmjon, ûnder hwaens lieding yn 1881 ek de 2de útjefte útkaem. De 3de útjefte skynt in foartsetting west to hawwen fen de 2de. Yn 1895 forsoarge W. P. de Vries de 4de útjefte yn de nije stavering; sadet dit nou de 5te wirdt. Wy wolle efkes yn koarte wirden rekkenskip jaen fen ús opfetting by de regeling fen de ynhâld fen dit boek. Do’t wy der fen to foaren oer praetten, waerden ûnderskiedene sjenswizen oppere. Sa wierne der gûds fen miening, det de tael dêryn hjir en dêr “beskaefd” wirde moaste. Oaren woene hjir en dêr hwet weilitte ef foroarje. Wy lykwols mienden det de ljue de Rimen en Teltsjes krije moasten safolle mûchlik yn it âld bistek, sa’t hja dy fen âlds kenden. Alle foroaringen dêryn scoenen tocht ús yn it neidiel wêze fen it wirk. Allinne de stavering moast yn oerienstimming brocht wirde mei de tiid en safolle dwaenlik de printflaters der út socht. Nou lykwols de stavering fen it Selskip folge waerd, koe sûnder biswier de útiensetting fen Dr. J. H. H. sines mist wirde en sa is dy foar út it boek weilitten.
Text from Project Gutenberg, public domain.