Oudewater en omtrek, Geologisch, Mythologisch en Geschiedkundig Geschetst
Geologie, mythologie en geschiedenis komen samen in deze plaatsbeschrijving van Oudewater en zijn omgeving, geschreven door Willem Cornelis van Zijll, een geboren Oudewaternaar. Gedreven door liefde voor de vaderlandse geschiedenis viel het hem op dat zijn geboortestad, op de bloedige gebeurtenissen van 1575 na, nauwelijks in de geschiedboeken voorkwam, terwijl het stadje toch een voorname rol speelde. Hij verzamelde, schiftte en ordende het beschikbare materiaal uit oude bronnen, het stadsarchief en mededelingen van geleerden en stadgenoten. Het werk verloopt in drie geleidelijke schetsen: de geologische gesteldheid van de bodem, de heidense godsvereringen van de eerste bewoners, en ten slotte de eigenlijke geschiedenis tot in 1861.
Het boek wil de geschiedenis bewaren als een gemeenschappelijk erfgoed, een spiegel van het verleden en een leerschool voor de toekomst. Vanaf een onzijdig standpunt behandelt Van Zijll de vele plaatselijke twisten zonder partij te kiezen. Zo verleent hij luister aan een vergeten stadje en aan het dierbare vaderland.
How it begins
„De mythen worden bij ieder menschenras, in zijne vroegste tijdperken gevonden, en bevatten al wat de ouden wisten en geloofden. Zij bevatten dus niet alleen geschiedkundigen berigten, maar alles wat hun in een zoo vroeg tijdperk gewigtig schijnt en waarvan het de kennis wil bewaren en voortplanten …. De grondslag dus van de geschiedenis der menschheid, ligt in de mythologie.” P. H. Tydeman. Mythologie. „De geschiedenis, is voor ieder een gemeenschappelijk goed een geestelijke erfschat, die ieder menschen geslacht bij zijne aftrede van het groote tooneel des levens nalaat aan het nieuwe, dat zijne plaats vervangt. Men mag dat schoon erfgoed niet onaangeroerd laten, maar het uitzetten op winst, zijne waarde trachten te verhoogen en het uitbreiden voor ieder, opdat de geschiedenis voor ons nageslacht in een nog ruimeren zin worde, wat zij ons bereids was; de spiegel van het leven des menschen in het verledene, de leerschool voor vorsten en volken in het tegenwoordige en de toekomst.” August Thierry, Récits des Temps Mérovingiens. VOORBERIGT. Het aanvaarden van den arbeid, dien wij hierachter de eer hebben, onzen geachten minnaars van plaatsbeschrijvingen aan te bieden, ontsproot uit verschillende redenen. De voornaamste was echter eene groote voorliefde voor het onderzoek en de studie van de geschiedenis des Vaderlands.
Text from Project Gutenberg, public domain.