Studiën in Nederlandsche Namenkunde
De bundel verzamelt zeven verhandelingen van taalkundige Johan Winkler over de Nederlandsche Namenkunde: de studie van de oorsprong, geschiedenis en beteekenis van plaatsnamen, vóórnamen en geslachtsnamen. Zes eerder verspreide opstellen, ten deele aangevuld en verbeterd, zijn hier opnieuw afgedrukt; daaraan voegt Winkler als hoofdnummer een nieuw, uitgebreid stuk toe over de spotnamen waarmee de bewoners van steden en dorpen elkander plachten te tooien. Hij toont hoe taal, tongval, kleeding, zeden en bedrijf de Friezen, Hollanders, Brabanders, Zeeuwen en andere landgenooten van elkaar onderscheidden, en hoe zelfs naburige plaatsen onderling scherpe verschillen vertoonden.
Het werk getuigt van Winklers liefde voor de schier onuitputtelijke rijkdom aan namen die over alle Nederlanden verspreid zijn. Elke naam, betoogt hij, heeft zijn eigen oorsprong en verhaal, en dat veld is nog nauwelijks ontgonnen. Met deze beknopte greepen wil hij niet alleen verklaren, maar bovenal de belangstelling wekken en anderen aansporen hun krachten aan dit vak te wijden, opdat de vaderlandsche wetenschap erdoor verrijkt worde.
How it begins
De kennis van de namen in ’t algemeen, wat hun oorsprong, geschiedenis en beteekenis aangaat, is inderdaad een zeer bijzonder vak van wetenschap, een tak van studie die mij steeds bijzonder heeft aangetrokken, en die bij voorkeur door mij beoefend is geworden. Herhaaldelijk heb ik dan ook het een en ander werk of werkje geschreven en in ’t licht doen komen, dat de Namenkunde van Nederland (plaatsnamen) en van Nederlanders (vóórnamen en geslachtsnamen) in bijzondere onderdeelen behandelt. Ik behoef hier slechts mijn werk De Nederlandsche Geslachtsnamen in Oorsprong, Geschiedenis en Beteekenis (Haarlem, H. D. Tjeenk Willink, 1885) te noemen en mijne Friesche Naamlijst (Leeuwarden, Meyer en Schaafsma, 1898), twee uitgebreide, omvangrijke werken, die mij veel moeitevolle studie hebben gekost, maar die mij evenzeer veelvuldige voldoening hebben bereid. Buitendien is er nog in tijdschriften en jaarboekjes 1 menig opstel van mijne hand verschenen, dat het een of ander gedeelte der Namenkunde tot onderwerp heeft, dat Nederlandsche namen uit verschillende tijdperken van ons volksbestaan, en uit verschillende gouwen en plaatsen behandelt. [ 2 ] Een zestal van die verhandelingen, uit den aard der zaak weinig bekend, heb ik uitgekozen, en, ten deele aangevuld, vermeerderd, verbeterd, hier opnieuw doen afdrukken. Een grooter opstel, over de Spotnamen van steden en dorpen, het hoofdnummer van dezen bundel, heb ik daarbij gevoegd. Dat verschijnt hier voor ’t eerst in ’t licht.
Text from Project Gutenberg, public domain.