Sexueele Zeden in Woord en Beeld: Liefde en Zinnelijkheid
Liefde en Zinnelijkheid is het eerste deel van een breed opgezette cultuurgeschiedenis van het seksuele leven, geschreven voor een algemeen publiek. De auteur bewandelt bewust een middenweg tussen pornografie enerzijds en dorre archief- of natuurwetenschap anderzijds, en put uit historische bronnen, fysiologie, literatuur en kunst. In opeenvolgende hoofdstukken behandelt hij de liefde, de zinnelijkheid, het verschil tussen mannelijke en vrouwelijke begeerte, schoonheidsidealen, schaamte, de toenadering der seksen, de rol der zintuigen, de kleding en de kuisheid. Tekst en beeld gaan hand in hand: het betoog wordt voortdurend verlucht met kunstwerken van meesters als Titiaan, Correggio en Rubens.
Het werk schetst hoe de seksuele drift de mens kan verheffen tot zedelijke volmaaktheid of doen wegzinken in ontaarding, en zoekt daarin steeds het typische, het wezenlijke en het schone. Daarmee biedt het een belangrijk stuk beschavingsgeschiedenis, dat de instincten niet veroordeelt maar met waardigheid en literaire smaak wil duiden — destijds een eersteling in de Nederlandse literatuur.
How it begins
“De Sexueele Zeden in Woord en Beeld”.... wij gevoelen het levendig, deze titel kan aanleiding geven tot misverstand aangaande den inhoud, althans omtrent den geest waarin het aangekondigde onderwerp is behandeld. Wat toch onze Nederlandsche literatuur bezit aan werken op het gebied van het sexueele leven, is voor een groot gedeelte openlijke of verkapte pornografie, en voor de rest dorre archiefstudie of resultaat van natuur-wetenschappelijk onderzoek. Dit werk evenwel is noch het een, noch het ander. Het werk is gehouden op de hoogte van zijn grootsch en schoon onderwerp—wat met de waardigheid van dat onderwerp in strijd is te achten en wat gezonde fatsoensbegrippen aanstoot zou kunnen geven is op dezen onderzoekingstocht in het wonderland der sexueele zeden als minderwaardig en onbelangrijk voorbijgegaan. Een vluchtig doorbladeren van dit deel zal ook degenen, die ten deze de hoogste eischen stellen, met één oogopslag moeten overtuigen dat het qui sʼexcuse sʼaccuse hier niet van toepassing is. Aan den anderen kant is de inhoud gedeeltelijk wel geput uit bronnen als archieven en dergelijke; en ook de resultaten der physiologische wetenschappen, voor zoover bruikbaar voor het gestelde doel, zijn er in verwerkt; maar steeds is naar literair-smakelijke vormen gezocht om er de gevonden schatten in op te dragen.
Text from Project Gutenberg, public domain.