Legendy i pieśni ludu polskiego nowo odkryte
Legendy i pieśni ludu polskiego nowo odkryte to zbiór ludowych pieśni, legend i modlitw, który Wacław Aleksander Maciejowski podał do druku w roku 1860. Materiał zebrał Mateusz Gralewski, spisując go z ust wiejskich śpiewaczek — Honoraty Budnerowej i jej przyjaciółek — we wsi Mazew w powiecie łęczyckim. Tom otwiera obszerny „Pogląd”, w którym autor przytacza list Gralewskiego i wyjaśnia okoliczności odkrycia tych dotąd nieznanych tekstów, dzielących się na religijne „pieśni”, świeckie „piosneczki” oraz modlitwy ludowe.
Książka jest świadectwem troski o ocalenie ginącej kultury chłopskiej w czasach, gdy oczynszowanie i przemiany gospodarcze gwałtownie zmieniały oblicze polskiej wsi. Maciejowski ukazuje lud jako „bogatą kopalnię nauki” i fundament narodowości, godny poważnego badania, a nie sielankowej idealizacji czy pogardy. Dzieło ma wartość zarówno dokumentacyjną, jako wczesny zabytek polskiej folklorystyki, jak i poetycką — utrwala piękno i melodyjność pieśni, które, jak wierzył lud, „płyną z poza świata naszego”.
How it begins
W tekście zachowano oryginalną ortografię i interpunkcję, nawet w przypadkach, gdy różniły się one od współcześnie obowiązujących. Poprawiono jednak kilka błędów, które wyglądały na omyłki drukarskie. Zmienione zwroty oznaczono podkreśleniem przerywaną linia, tekst pierwotny powinien pojawić się po najechaniu nań myszką . Wprowadzono w ten sposób następujące zmiany: s. 10 : Zeby zmieniono na: Żeby s. 14 : kwiatyszku zmieniono na: kwiatuszku s. 14 : Weż zmieniono na: Weź Wszystkie przypisy pochodzą od autora, tj. znajdowały się w tekście oryginalnym. Poniższy spis treści, którego nie było w wydaniu oryginalnym, ułatwi poruszanie się po pliku. POGLĄD. I. PIEŚNI czyli LEGENDY. II. MODLITWY. PRZYPISY. [Str. 1] LEGENDY I PIEŚNI LUDU POLSKIEGO NOWO ODKRYTE. PODAŁ DO DRUKU Wacław Alexander Maciejowski. Oddruk z Biblioteki Warszawskiéj z miesiąca Maja 1860 roku. WARSZAWA. w Drukarni Gazety Codziennéj, przy Ulicy Daniłowiczowskiéj, N. 619. 1860. [Str. 2] [Str. 3] POGLĄD. Z wdzięcznością wspomniony przezemnie w wydawanéj obecnie Historyi prawodawstw słowiańskich [1] , p. Mateusz Gralewski, rodem z Mazewa, pisał do mnie dnia 9 listopada 1859 r. i 1 stycznia 1860 r. ze wsi Żytnogór pod Białocerkwią na Ukrainie, gdzie obecnie zostaje, list następującéj treści: Biblioteka Warszawska z r. b.
Text from Project Gutenberg, public domain.