La Reĝo de la Montoj
Ĉe la deksesa jarcento... ne — mi verkas la priskribon nun.
La germana studento Hermann Schultz vojaĝas tra Grekujo kiam lin kaptas Haĝi-Stavros, la legenda "Reĝo de la Montoj", brigando kies bando regas la kamparon spite al la senpova ĝendarmaro. Kun li estas kaptitaj la riĉa, fierega Anglino Sino Simons kaj ŝia filino. Dum la rabistoj postulas elaĉeton, Hermann observas la strangan mondon de tiu krima "regno" — ĝian administradon, ĝian kontorecon, ĝian komplicon inter banditoj kaj aŭtoritatoj — kaj eĉ enamiĝas. Tra ruzoj, fuĝprovoj kaj la interveno de la usonano John Harris la aventuro kondukas al neatendita solviĝo, en kiu eĉ la maljuna rabisto montras homan vizaĝon.
La romano estas brilanta satiro, en la spirito de Voltaire, pri la nuntempa Grekujo, pri eŭropa romantismo kaj pri la korupto kaŝita sub heroaj idealoj. About mokas ĉiun nacion egale — Anglon, Germanon, Francon kaj Grekon — kaj tiel atingas universalan komikon. Sub la ridado kuŝas akra demando: kie finiĝas la leĝo kaj kie komenciĝas la rabo, kiam la ŝtato mem komercas kun la krimo? Pro sia spriteco, sia viva rakontado kaj sia daŭra aktualeco ĝi restas klasikaĵo de la franca literaturo.
How it begins
Vi estas, sinjorino, kiu aŭdis unua tiun novelon. Mi rakontis ĝin al vi, antaŭ tri monatoj, tuj post via edziniĝo, kiam mi mem ne ankoraŭ sciis ĝin perfekte. Vole, nevole, vi memoros dum via tuta vivo rakonton, kies dato protektos ĝin kontraŭ forgeso. Post kvarono da jarcento, kiam la juna virino, kiun ni admiras en vi, estos laŭgrade altiĝinta ĝis la avina rango, se la ĉionkonsumanta tempo ne estos detruinta la paĝojn de ĉi tiu mallonga libro, vi relegos ĝin apud la kameno, kaj la aventuroj de mia maljuna Palikaro memorigos al vi la feliĉan tempon, kiam vi havis dudek jarojn, sennuban estontecon, senzorgan nunecon kaj sindonajn amikojn. Edm About. Kampodomo Les Ternesy , 18 oktobro 1856. ANTAŬNOTO DE L’ TRADUKINTO Ĉe la reveno mem el sia studado en la supera arkeologia lernejo, kiun Francujo posedas en Ateno, Edmond About publikigis la volumon Nuntempa Grekujo («La Grèce contemporaine», 1851), kiu lokis tuj la dudektri-jaran aŭtoron en la unuan vicon de la Francaj literaturistoj. Nuntempa Grekujo estas kurioza miksaĵo de serioza observado kun ŝercema satiro; ĝi enhavas multon da vero, sed montras precipe la tiamajn Grekojn kiel popolon, kiu, ĵus elirinte el longa sklaveco, ne povas ankoraŭ esti konsiderata kiel civilizita, kaj kies ĉefa okupo estas ekspluati senhonte la kulton de Eŭropo al ĝiaj antikvaj praavoj.
Text from Project Gutenberg, public domain.