Noli Me Tangere
Sinusundan ng Noli Me Tangere ang pagbabalik ni Crisóstomo Ibarra, isang batang Pilipinong nag-aral sa Europa, sa kaniyang bayan pagkalipas ng pitong taon. Sa kaniyang pagdating ay natuklasan niyang yumao na ang kaniyang amang si Don Rafael dahil sa paguusig ng mga prayle. Habang pinipilit niyang magtayo ng paaralan para sa kabataan at ipagpatuloy ang kaniyang pagmamahalan kay María Clara, dahandahan siyang nasasadlak sa mga pakana nina Padre Dámaso at Padre Salví. Mula sa trahedya ni Sisa at ng kaniyang mga anak na sina Basilio at Crispín hanggang sa pag-aalsang ibinubunsod, inilalantad ng nobela ang sakit ng isang lipunang inaapi.
Sa pamamagitan ng talinghaga ng kanser na hindi mahipo, inihahayag ni Rizal ang mga kabulukan ng kolonyalismo, ang pang-aabuso ng kaparian, at ang kawalan ng katarungan. Pinupukaw nito ang pag-ibig sa bayan at ang pananagutan ng bawat mamamayan. Hanggang ngayon, nananatili itong haligi ng kamalayan at pambansang dangal ng mga Pilipino.
How it begins
Ang sabing Noli me Tangere ay wikang latin. Mg̃a wika sa Evangelio ni San Lúcas. Ang cahulugán sa wikang tagalog ay Huwag acong salang̃in nino man . Tinatawag din namáng Noli me Tangere ang masamang bukol na nacamamatay na Cancer cung pamagatán ng̃ mg̃a pantás na mangagamot. Sa hang̃ad na ang mg̃a librong NOLI ME TANGERE at FILIBUSTERISMO, na kinatha ng̃ Dr. Jose Rizal ay maunáwa at málasapang magaling ng̃ catagalugan, ang mg̃a doo'y sinasabing nagpapakilala ng̃ tunay nating calayaan at ng̃ dapat nating gawiin, at nacapagpapaálab, namán ng̃ ning̃as ng̃ ating puso sa pag-ibig sa kinamulatang lupa, minatapat cong ipalimbag ang isinawikang tagalog na mg̃a librong yaon, sa dahilang sa bilang na sampòng millong (sampong libong libo) filipino, humiguit cumulang, ay walang dalawampong libo ang tunay na nacatatalos ng̃ wicang castila na guinamit sa mg̃a kinathang yaón. Cung pakinabang̃an ng̃ aking mg̃a calahi itong wagás cong adhica, walang cahulilip na towa ang aking tatamuhin, sa pagca't cahit babahagya'y nacapaglicod acó sa Inang-Bayan. Maynila, unang araw ng̃ Junio ng̃ taong isang libo siyam na raan at siyam. Saturnina Rizal ni Hidalgo , ó NENENG RIZAL. NOLI ME TANGERE Catha sa wicang castila ni Dr. José Rizal at isinatagalog ni Pascual H. Poblete TALAAN NG NILALAMAN ISANG PAGCACAPISAN.
Text from Project Gutenberg, public domain.