Finneblomkes
Finneblomkes is in fersebondel fan J. R. Kloosterman, skreaun yn it Frysk. De dichter biedt syn fersen oan as lytse finneblomkes — beskieden, mar fol kleur en fleur, krekt lykas de blomkes dy't it grien fan Fryslâns greiden opfleurje. Yn it iepeningsgedicht giet it om alle "earste kearen" fan in minskelibben: it earste boartsjen as bern, de earste skoaldei, de earste frijerij, it earste berntsje mei syn earste laitsjen en de wurdsjes "Mem" en "Heit", mar ek it earste fertriet en de earste gong nei it tsjerkhôf. Dêrnei folgje fersen oer de jiertiden — maitiid en simmer — fol natoer, fûgels en blommen.
De bondel fiert it gewoane libben en de bân mei lân, taal en oantinkens. Kloosterman lit sjen dat lok en fertriet, berte en dea, by it bestean hearre lykas de jiertiden inoar opfolgje. Mei syn waarme leafde foar de memmetaal en de Fryske greiden bringt it wurk de skientme fan it deistige nei foaren. It bliuwt wichtich as in earlik, leafdefol tsjûgenis fan it Fryske libbensgefoel.
How it begins
Nim se oan as in útering fen libben en sier yn ús âlde sprake, lyk as dat blomke, ho lyts ek, kleur en fleur jowt oan it fruchtbere grien fen Fryslâns tierige greiden. Fortraepje se net, al bin it mar finneblomkes. U TJOWER Earste —Oan ’t earste finneblomke op ’t lân, Yn smoute fen ’e foergerân, Dat earste ljeave foarjiersbern,— Ha ringen wy ús hert forlern. It plakje dêr wy boarten ’t earst, Dat lûkt yen jimmer wer, en ’t meast, Dat giet bilieven nea net wei, Howol ’t yen krekt mar tinke mei. Us earste boarters fen dy tiid, Nou al forslingere wiid en siid, Derfor fiele altyd wy sa eat, Hwer dat men letter ek forkeart. It earste frjemde skoalleskoft, Dêr mids de greate skoall’bernskloft, Komt sims yet sa fensels mar yen Nei fyftich jierren wer yn ’t sin. Yens earste lytse frijerij, Forjit men nea, bliûwt stees yen by, Do hie men sin oan oarmans bern, Yens holle hast dêrby forlern. ’t Forjit yen nea! dat heucht yen ’t meast! Ho ’t men bidêsd iens, ek foar it earst, Oan hûs do helle in jongfaem.... En sei tsjin d’ âlden: „Dy ha ’k naem!” En ho dat troch hjar flinkens hja, Gled mei de earste dei al sa Us eigen waerde en sà nei: Dat wier ús wol in earste dei!
Text from Project Gutenberg, public domain.