Rosmersholm: Dramo en kvar aktoj
Rosmersholm estas malnova bieno regata de la memoro pri la mortintoj. Johannes Rosmer, pastro devenanta de longa linio de severaj ekleziuloj kaj oficistoj, kunloĝas kun Rebekka West post la sinmortigo de sia edzino Beate, kiu sin ĵetis en la muelejan akvofalon. Sub la influo de Rebekka, Rosmer forlasas sian kredon kaj decidas dediĉi sin al libera, nobligita homaro, sed la rektoro Kroll kaj la politikaj malamikoj malkovras la pasintecon. Iom post iom evidentiĝas la kulpo, la kaŝitaj motivoj kaj la nerompebla bando, kiu ligas la du al la morta virino.
La dramo esploras kulpon, idealismon kaj la pezon de heredita konscienco. Ibsen montras, kiel la pasinteco kaj la mortintoj regas la vivantajn, kaj kiel la sopiro al pureco kaj libereco povas konduki al memdetruo. Per la simbolo de la blanka ĉevalo kaj la muleja ponteto, la verko restas potenca medito pri amo, vero kaj la kosto de la homa nobligo.
How it begins
(La sidĉambro en Rosmersholm ; spaca, antikveca kaj hejmeca. Antaŭe ĉe la muro dekstre estas kahelforno ornamita per freŝaj branĉoj de betulo, kaj per kampofloroj. Pli malantaŭe estas pordo. Sur la fona muro estas duflugila pordo al la antaŭĉambro. Sur la muro maldekstre estas fenestro, kaj antaŭ ĝi ornamvazo kun floroj kaj plantoj. Apud la forno estas tablo kun sofo kaj apogseĝoj. Sur la muroj pendas malnovaj kaj ankaŭ kelkaj iom pli novaj portretoj de pastroj, oficiroj kaj ŝtataj oficistoj en uniformo. La fenestro estas malferma. Same la pordo al la antaŭĉambro kaj la ekstera pordo de la domo. Ekstere oni vidas grandajn, maljunajn arbojn en aleo kondukanta al la biendomo. Somera vespero. La suno subiĝis.) ( Rebekka West sidas en apogseĝo apud la fenestro kroĉetante sur granda, blanka lanŝalo, preskaŭ finkroĉita. Foje ŝi ekrigardas eksteren inter la floroj. Iom poste sinjorino Helseth envenas de dekstre.) SINJORINO HELSETH Eble estas tempo, ke mi komencu pretigi la vespertablon, fraŭlino. REBEKKA WEST Jes, faru. La pastro ja certe baldaŭ venos. SINJORINO HELSETH Ĉu ne estas trablovo, tie kie la fraŭlino sidas? REBEKKA Jes iomete. Bonvolu fermi. (Sinjorino Helseth aliras kaj fermas la antaŭĉambran pordon; poste ŝi iras al la fenestro.) SINJORINO HELSETH (volas fermi, sed elrigardas) Sed ĉu ne estas la pastro, kiu iras tie? REBEKKA (rapide) Kie? (ekstaras) Jes, estas li. (malantaŭ la kurteno) Iru flanken.
Text from Project Gutenberg, public domain.