Ang Mahusay na Paraan nang Pag-Gamot sa manga Maysaquit
Ang aklat na ito ay isang gabay sa pagpapagaling, hango sa akda ni S. A. D. Tissot at hinusay at dinagdagan ng mga paring Agustino. Sinasaad dito ang mga dahilan kung bakit nagkakasakit ang tao at kung ano ang dapat gawin kapag nakaramdam na ng karamdaman. Sunod-sunod na inilalahad ng bawat kabanata ang iba't ibang sakit—mula pulmonia, lagnat, romadizo, sakit ng ngipin, bulutong, at balingtamad, hanggang sa mga sugat, bali ng buto, kagat ng asong ulol, at pamamaga—kasama ang likas at madaling matamong lunas para sa mga ito.
Ang aklat ay umaabot sa karaniwang mamamayan na malayo sa manggagamot, na nag-uugnay ng karunungang medikal ng Europa sa wika at karanasang Tagalog. Itinatampok nito ang halaga ng pag-iingat sa katawan, maagang pagkilos, at praktikal na pangangalaga. Bilang isang sinaunang teksto ng kalusugang pampubliko, ipinapakita nito kung paano dinala sa bayan ang agham ng paggamot.
How it begins
hinusaý at dinagdagan ng̃ M.R.P. Fr. Manuel Blanco, Exprovincial sa órden ni San Agustín; at ng̃ayo,i, ipinalimbag na panibago nang M.R.P. Fr. Felipe Bravo , casalucuyang Provincial, sa naturang órden. 2.ª EDICIÓN MANILA, 1916. LIBRERIA Y PAPELERIA —:DE:— J. MARTINEZ Moraga 34-36, Calderón 108 y Real 153-155, Intra. Imp. de J. Martinez, 7 Estraude.—Binondo. TABLA Nang mang̃a saquit na sinaysay dito sa librong ito. Pag. Capitulo 1. Ang mang̃a dahilang iquinapagcacasaquit nang tauo. 35 Cap. 2. Ang mang̃a dahilang iquinalalaqui nang mang̃a saquit nang tauo. 39 Cap. 3. Ang gagauin ng̃ tauo capag nararamdaman na siya,i, magcacasaquit na. 43 Cap. 4. Ang mahusay na gaua sa may mang̃a malalaquing saquit. 44 Cap. 5. Ang gagauin nang maysaquit na magaling-galing na. 47 Cap. 6. Ang saquit na pulmoníang totoo, na ang baga sa loob nang dibdib nang tauo siya ang nasasaquitan, at yaon din cun minsan ang pinangagaling̃an nang ética . 48 Ang gagauin sa may saquit, na may sibol doon sa caniyang baga. 56 Ang pulmonía nang apdo. 63 Ang pulmonía falsa. 64 Ang gagauin sa natutuyo ang catauan. 66 Cap. 7. Ang sintac sa dibdib, na pinang̃ang̃anlan nang castilang pleuresía ó dolor de costado . 72 Cap. 8. Ang saquit na ang pang̃ala,i, garrotillo , at ang ibang mang̃a saquit sa lalamunan nang tauo. 76 Ang gamot sa bucol na ang pang̃alan nang tagalog doo,i, bayiqui ó bayicqui.
Text from Project Gutenberg, public domain.