Λουκιανός - Άπαντα, Τόμος Πέμπτος
Ο πέμπτος τόμος των Απάντων του Λουκιανού από τα Σάμοσατα συγκεντρώνει μια σειρά έργων του μεγάλου σατιρικού και ρήτορα της ύστερης αρχαιότητας. Ανοίγει με το εγκώμιο του Ιππία, όπου ο συγγραφέας υμνεί όχι τους ανθρώπους που μόνο ωραία λόγια γράφουν, αλλά εκείνους που μετουσιώνουν τη σοφία τους σε έργα — γιατροί, μουσικοί, στρατηγοί και μηχανικοί όπως ο Αρχιμήδης, ο Θαλής και ο Επειός. Με αφορμή ένα περίτεχνο λουτρό που κατασκεύασε ο σύγχρονός του Ιππίας, ο Λουκιανός περιγράφει με θαυμασμό την αρχιτεκτονική του πολυτέλεια.
Πίσω από τη φαινομενική ελαφρότητα, ο τόμος αναδεικνύει τα διαχρονικά θέματα του Λουκιανού: τη διάκριση ανάμεσα στον αληθινό σοφό και τον σοφιστή, την υπεροχή της πράξης έναντι του κενού λόγου, και την ειρωνική του ματιά στην ανθρώπινη ματαιοδοξία. Με γλώσσα οξεία και πνεύμα κριτικό, παραμένει ένα κλασικό ανάγνωσμα που γεφυρώνει τη ρητορική τέχνη με τη φιλοσοφική σάτιρα.
How it begins
Εκ των σοφών εκείνοι προ πάντων, κατά την ιδέαν μου, είνε αξιέπαινοι όσοι δεν είπον και δεν έγραψαν μόνον ωραίους λόγους περί των πραγμάτων, αλλά και δι' έργων επραγματοποίησαν τας επαγγελίας των λόγων. Και όταν τις ασθενή δεν θα ζητήση, αν έχη νουν, εκείνους εκ των ιατρών οίτινες δύνανται να ομιλήσουν καλλίτερα περί της επιστήμης των, αλλ' εκείνους οίτινες έχουν εξασκηθή πρακτικώς εις αυτήν. Νομίζω δε ότι και περί μουσικών προκειμένου είνε καλλίτερος από τον δυνάμενον να κρίνη ρυθμούς και αρμονίας εκείνος ο οποίος δύναται και να ψάλλη και να παίζη όργανον. Περιττόν να σου είπω ότι εκ των στρατηγών εκείνοι ευλόγως εθεωρήθησαν ως οι άριστοι, οι οποίοι όχι μόνον ήσαν καλοί εις το να παρατάσσουν τα στρατεύματα και να συμβουλεύουν, αλλά και να πολεμούν επί κεφαλής των στρατευμάτων αυτών και να επιδεικνύουν ατομικήν ανδρείαν. Τοιούτοι δε, ως γνωρίζομεν, εκ μεν των παλαιών υπήρξαν ο Αγαμέμνων και ο Αχιλλεύς, εκ δε των μεταγενεστέρων ο Αλέξανδρος και ο Πύρρος. Αλλά προς τι λέγω ταύτα; Ο σκοπός μου δεν είνε να επιδείξω ιστορικάς γνώσεις, αλλά θέλω να είπω ότι και εκ των μηχανικών πρέπει να θαυμάζωνται εκείνοι οι οποίοι όχι μόνον εις την θεωρίαν διέπρεψαν, αλλά και μνημεία της τέχνης των και έργα αφήκαν εις τας επερχομένας γενεάς. Διά τούτο δε και εκείνοι οι οποίοι μόνον εις τους λόγους είνε δεινοί ορθώς ονομάζονται σοφισταί μάλλον ή σοφοί.
Text from Project Gutenberg, public domain.